Azərbaycan adları

kişi adı, sadə, azərbaycan mənşəli «abad» məskun edilmiş, becərilmiş, düzəldilmiş yer,yaşayış məntəqəsi mənalarını bildirən topoformantdır. Şəxs adı kimi «mədəni, səliqəli, arzu olunan» mənalarını ifadə edir.

kişi adı, sadə. Doğru variantı Abbasdır. ərəb mənşəli, «əbbas» (qaraqabaq, tutqun, qəzəbli) sözündəndir. Məhəmməd peyğəmbərin əmisi və imam Əlinin oğlanlarından biri bu adı daşımışlar. Şəxs adı kimi azərbaycan mənşəli dilinə islam dininin təsiri altında keçmişdir.

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, Abbas // Abas + ağa (azərbaycan mənşəli 1. cənab; yüksək mənsəb sahiblərinə müraciət; 2. ataya, böyük qardaşa müraciət) sözlərindən düzəlib. «Böyük Abbas», «cənab Abbas» mənasını ifadə edir.

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, Abbas // Abas + azərbaycan mənşəli Alı ( kişi, oğul, ər mənalarını ifadə edən şəxsi ad) sözlərindən düzəlib. «Qəzəbli ər, qaraqabaq kişi, qəzəbli oğul» mənasına uyğundur.

familiya, Abbasalı // Abasalı şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, Abbas // Abas + azərbaycan mənşəli bəy (ictimai təbəqə, titul bildirir) sözlərindən düzəlib. Keçmişdə şəxsin bəy tituluna mənsub olduğunu ifadə etmişdir. Müasir antroponimikada adı yaşatmaq məqsədilə istifadə olunur.

familiya, Etnonim mənşəlidir. Şəxsin Abbas // Abas bəyin ailəsinə, nəslinə mənsubluğunu bildirir. Abbas // Abas şəxsi ad + bəy (titul) + li (azərbaycan mənşəli varlıq, aidlik, mənsubluq ifadə edir) şəkilçi– si.

familiya, Abbas // Abas şəxsi ad + bəy (titul) + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi) .

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, Abbas // Abas + Əli (imam) sözlərindən düzəlib. «Əlinin Abbası» (İmam Əlinin oğlu Abbasa işarədir) deməkdir.

familiya, Abbasəli // Abasəli şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abbasəli // Abasəli şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözündəndir) şəkilçi– si.

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, Abbas // Abas + mirzə (ərəb mənşəli, «əmirzadə» sözünün qısaldılmış forması, burada şahzadə titulu). XIX əsr İranın dövlət xadimi, Fətəli şah Qacarın oğlu və vəliəhdi, İranın xarici siyasətində mühüm rol oynamış Abbas Mirzənin adından götürülmüşdür.

familiya, Abbasmirzə // Abasmirzə şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abbas // Abas şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, Abbas // Abas + azərbaycan mənşəli qul («qulluq edən», «xidmət edən», «itaət edən») + u (III şəxs mənsub. şəkilçi– si). «Abbasa xidmət edən» mənasını ifadə edir.

familiya, Abbasqulu // Abasqulu şəxsi ad + y (bitişdirici samit, eyni zamanda « u » səsinin «i» səsinə keçməsinə səbəb olan amil) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abbasqulu // Abasqulu şəxsi ad + zadə (fars mənşəli«oğlu» sözündəndir) şəkilçi– si.

familiya, Abbas // Abas şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözündəndir) şəkilçi– si.

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «əbdal» (dərviş, qələndər) sözündəndir.

familiya, Abdal şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «əbddin» – dinin xidmətçisi, dinin nökəri sözündəndir.

familiya, Abdin şəxsi ad + oğl (azərbaycan mənşəli «oğul» sözünün qısaldılmış forması) + u (III şəxs mənsub. şəkilçi– si).

familiya, Abdin şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «əbdüllah» (allahın qulu, tanrının nökəri) sözündəndir. Adın Abdul variantı da işlənməkdədir.

familiya, Abdulla şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abdulla şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözündəndir) şəkilçi– si.

kişi adı, sadə, latın mənşəli «Albelus» sözündən olub «ağcaqovaq» deməkdir. Bibliyada Adəmlə Həvvanın oğullarından birinin adıdır. Adla bağlı bir çox dini əfsanələr mövcuddur.

kişi adı, mürəkkəb, fars mənşəli «abe – qol» (gül suyu, gül cövhəri, gülab) sözündəndir.

qadın adı, mürəkkəb, fars mənşəli «abe – həyat» (dirilik suyu, həyat suyu) sözündəndir.

kişi adı, sadə, türk mənşəli «Abi» (böyük qardaş) sözündəndir.

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «abid» – ibadətlə məşğul olan deməkdir.

qadın adı, sadə, ərəb mənşəli, «abidə» – xatirə, yadigar, nişanə deməkdir.

familiya, Abid şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abi // Əbi şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abi şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözündəndir) şəkilçi– si.

kişi adı, sadə, fars mənşəli «ab» (su) + ı (oxşarlıq, bənzərlik bildirən şəkilçi). «Suya bənzər», «su kimi» deməkdir. Burada suyun təmizliyi, şəffaflığı əsas götürülür.

kişi adı, düzəltmə, fars mənşəli Abı + ş (azərbaycan mənşəli oxşama və əzizləmə ifadə edən şəkilçi).

familiya, Abış şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Abı şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, düzəltmə, fars mənşəli «ab» (su) + azərbaycan mənşəli –lı (varlıq bildirən şəkilçi). Antroponim kimi «canlı», «gənc», «canı sulu» mənalarını ifadə edir.

familiya, Ablı şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, «Əbu Talib» (Talıbın atası) sözündəndir.

familiya, Abtalıb //Abutalıb şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, «Əbu zərr» (zərrənin atası, mənəvi cəhətdən sahib olan) sözündəndir.

familiya, Abuzər şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, qədim türk mənşəli «acan // acar // acal» (soylu, imtiyazlı; xoca, müəllim, öyrədən, ustad) sözündəndir. «Ustad» mənasına uyğundur.

familiya, Acal şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, azərbaycan mənşəli «addaş» sözündən olub, «eyni ad daşıyan» deməkdir.

familiya, Adaş şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «adəm» – insan deməkdir. İlk insan və ilk peyğəmbər Adəmin adı ilə bağlıdır.

kişi adı, sadə, Adilə qadın adı, düzəltmə, ərəb mənşəli, «adil» – ədalətli deməkdir.

familiya, Adil şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ad + ı (mənsub. şəkilçi– si.) + gözəl sözlərindən düzəlib. «Adı gözəl olan» deməkdir.

familiya, Adıgözəl şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Adıgözəl şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözünə uyğundur) şəkilçi– si.

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ad + ı (III şəxs mənsub. şəkilçi– si.) + fars mənşəli şirin (xoşa gələn, ürəyə yatan, dadlı) sözlərindən düzəlib. «Adı xoşa gələn» deməkdir.

familiya, Adışirin şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

qadın adı, sadə. Antroponim azərbaycan mənşəli «apağ» (ağappaq, düm ağ) və ya ərəb mənşəli, «afaq» (üfüqlər, dünya, aləm) kimi izah olunur.

müşəxsi ad, sadə, ərəb mənşəli, «afat» - bəlalar, müsibətlər deməkdir. Antroponim kimi bu sözün məcazi mənası (can alan gözəllər) əsas götürülür.

qadın adı, sadə, fars mənşəli «afəridən» (yaratmaq) felinin kökü olan «afər» sözündəndir. Mənası «yarat, qur» deməkdir.