Qarşısı alına bilən risklər xərçəng ölümlərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər - ÜST

Qlobal xərçəng ölümləri statistikası, əsas risk faktorları aradan qaldırılsa, ciddi şəkildə azala bilər. Dünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) aparıcı mütəxəssisləri bu nəticəyə gəliblər. Onlar siqaret çəkmək, həddindən artıq spirtli içki istehlakı və bəzi infeksiyaların xərçəngə səbəb olan ən böyük təhlükələr olduğunu deyirlər.

ÜST-ün Beynəlxalq Xərçəng Tədqiqatları Agentliyinin (IARC) mütəxəssislərini də əhatə edən beynəlxalq alimlər qrupu geniş bir təhlil apardı. Bu təhlil göstərdi ki, 2022-ci ildə yeni qoyulan bütün xərçəng diaqnozlarının 38 faizi qarşısı alına bilən xəstəliklər idi. Tədqiqatçılar bu rəqəmləri müəyyən etmək üçün 30 fərqli risk faktorunun təsirini qiymətləndirdilər. Bu yüksək faiz göstərir ki, ictimai sağlamlıq siyasətləri və həyat tərzi dəyişiklikləri xəstəliyə qarşı mübarizədə həlledici rol oynayır.

Tədqiqatın nəticələrinə görə, tütün məhsulları açıq şəkildə lider olaraq qalır. Tütün dünya miqyasında bütün yeni xərçəng hallarının 15 faizini təşkil edir. Bu, onun xərçəngin yaranmasında nə qədər güclü bir təsirə malik olduğunu ortaya qoyur. Yoluxucu agentlər, yəni bəzi infeksiyalar 10 faiz nisbəti ilə ikinci yerdə dayanır. Alkoqol isə ilk üçlüyü tamamlayır, bütün halların 3 faizinə cavabdehdir. Alkoqolun bədən üçün toksikliyi çox vaxt düzgün qiymətləndirilmir.

Qarşısı alına bilən bütün xərçəng hallarının təxminən yarısı ağciyər, mədə və servikal xərçəngləri ilə bağlı idi. Bu cür statistik məlumatlar göstərir ki, bu əsas risklərə qarşı maarifləndirmə və profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi qlobal səhiyyə üçün böyük fayda gətirəcək. ÜST mütəxəssisləri bildirir ki, sadə addımlar atmaqla xərçəng ölümlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.