Muammar Qəddafinin oğlu Seyfülislam Qəddafi Liviyada sui-qəsd nəticəsində öldürüldü

Liviya'nın devrilmiş lideri Muammar Qəddafinin oğlu Seyfülislam Qəddafinin sui-qəsd nəticəsində həyatını itirdiyi bildirilir. Bu hadisənin Liviya'nın Zintan şəhərində, onun evinin qarşısında baş verdiyi açıqlanıb. Qəddafinin vəkili AFP xəbər agentliyinə müsahibəsində, hücumu dörd silahlı şəxsin həyata keçirdiyini qeyd edib. Liviya Xəbər Agentliyinin bildirdiyinə görə, 53 yaşlı Qəddafinin siyasi komandası da ölümü təsdiqləyib.

Lakin Qəddafi ailəsi içində ziddiyyətli məlumatlar var. Qəddafinin bacısı "Libyan TV"yə açıqlamasında, qardaşının Əlcəzair sərhədinə yaxın bir ərazidə öldürüldüyünü söyləyib. Hazırda hücumu kimin törətdiyi hələlik məlum deyil. Seyfülislam Qəddafi, atası Muammar Qəddafinin 2011-ci ildə üsyançılar tərəfindən yaxalanıb öldürülməsindən sonra Liviya siyasətində ən təsirli və eyni zamanda ən çox qorxulan simalardan biri sayılırdı. Muammar Qəddafi ölkəni 1969-cu ildən 2011-ci ilə qədər idarə etmişdi. 1972-ci il təvəllüdlü Seyfülislam, 2000-ci ildən 2011-ci ildə atasının devrilməsinə qədər ölkənin Qərb ölkələri ilə yaxınlaşmasında mühüm rol oynamışdı.

Seyfülislam Qəddafi Liviyadakı hökumət əleyhinə etirazların zorakılıqla yatırılması əmrini verməkdə ittiham olunurdu. Bu ittihamlara görə, o, 2011-ci ildə üsyançı milislər tərəfindən yaxalanmış və Zintan şəhərində altı ilə yaxın müddətdə həbsdə saxlanılmışdı. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (BCM) onu 2011-ci ildəki müxalif etirazların yatırılmasındakı iddia edilən roluna görə "insanlığa qarşı cinayətlərdən" mühakimə etmək istəyirdi. Bundan əlavə, Liviya məhkəməsi 2015-ci ildə Qəddafiyə qiyabi olaraq edam hökmü vermişdi. Rəsmi dövlət vəzifəsi olmamasına baxmayaraq, Seyfülislam Qəddafi siyasi və yüksək səviyyəli danışıqlarda həmişə aktiv idi. O, atasının nüvə silahı proqramından imtina etməsinə gətirib çıxaran proseslərdə də iştirak etmişdi.

Bu cür razılaşmalar Şimali Afrika ölkəsi üzərindəki beynəlxalq sanksiyaların ləğvinə səbəb oldu. Bu dövrdə Seyfülislam bəzi dairələrdə "Liviya'nın dəyişən siması" və islahatçı kimi tanınmağa başlamışdı. O, hakimiyyətin "ferma kimi miras alınacaq bir şey olmadığını" deyərək atasının varisi olacağı iddialarını rədd etsə də, 2021-ci ildə prezident seçkilərində namizədliyini irəli sürəcəyini elan etmişdi; lakin seçkilər qeyri-müəyyən müddətə təxirə salındı. Onun iştirak etdiyi vacib danışıqlara nüvə proqramından imtina prosesindən əlavə, Liviyadakı bir xəstəxanada uşaqlara HİV (QİÇS) virusu yoluxdurmaqda ittiham olunan altı bolqar həkimin sərbəst buraxılması məsələsində vasitəçilik etməsi də daxildir. O, həmçinin Lokkerbi (1988), Berlin (1986) və UTA 772 (1989) hadisələrində həlak olanların ailələrinə kompensasiya ödənilməsi ilə bağlı müzakirələrdə iştirak etmişdi. Bu razılaşmalar Liviya iqtisadiyyatını canlandırdı və beynəlxalq əlaqələri yaxşılaşdırdı. London şəhərində evi olan Seyfülislam Qəddafinin İngiltərə siyasətçiləri və Kral ailəsi ilə də əlaqələri var idi. Siyasi islahatlara çağırışları onun London İqtisadiyyat Məktəbində (LSE) yazdığı doktorluq dissertasiyasının əsas mövzusu idi.