Prezident Ərdoğanın Səudiyyə Ərəbistanı Səfəri: 2 Milyard Dollarlıq Günəş Enerjisi Razılaşması və Bölgə Məsələləri

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Səudiyyə Ərəbistanına səfəri zamanı vəliəhd şahzadə Məhəmməd bin Salman ilə ətraflı danışıqlar aparıldı. Bu görüşlər nəticəsində bərpa olunan enerjidən tutmuş, kosmosun dinc məqsədlərlə istifadəsinə qədər fərqli sahələrdə dörd mühüm sənəd imzalandı. Görüşlərin ən diqqətçəkən nəticəsi isə iki ölkə arasında 2 milyard dollarlıq günəş enerjisi müqaviləsi oldu. Bu müqavilə ilə Türkiyənin enerji imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilməsi hədəflənir. Enerji və Təbii Sərvətlər Naziri Alparslan Bayraktar elan etdi ki, bu razılaşma sayəsində Türkiyədə günəş enerjisi istehsal gücünün təxminən 5000 meqavat artırılması planlaşdırılır. Səfərin ardından cənab Ərdoğan daha sonra Misirə yola düşdü ki, orada da enerji və digər əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə etsin.

Nazir Bayraktarın açıqlamalarına görə, imzalanan müqavilənin ilk hissəsi 2000 meqavat gücündə günəş layihələrini əhatə edir. Bu gücün 1000 meqavatı Sivasda, digər 1000 meqavatı isə Karamanın Taşeli bölgəsində reallaşacaq. Bayraktar qeyd etdi ki, Taşelidə qurulacaq stansiyadan Türkiyə təxminən 25 il ərzində elektriki kilovat-saat üçün 1,99 avro sentlə alacaq. Nazir bunun Türkiyə tarixində ən ucuz elektrik alış qiyməti olduğunu da bildirdi. Layihənin təməlinin 2027-ci ildə atılması və ilk fazanın həmin il başa çatdırılması gözlənilir. Ümumi layihənin isə 2028 və 2029-cu illərdə tamamilə yekunlaşdırılması hədəfə alınıb. Bundan əlavə, Bayraktar Səudiyyə Ərəbistanından Türkiyəyə uzanacaq yeni bir elektrik ötürmə xəttinin tikintisi üçün də işlərə başlanacağını söylədi.

Səudiyyə Ərəbistanı səfərindən dərhal sonra Prezident Ərdoğan Misirə səfər etdi. Misir ziyarəti çərçivəsində əsas diqqət təbii qaz sahəsində əməkdaşlığa yönələcək. Bildirilir ki, görüşlərdə neft və təbii qaz axtarışları, resursların ticarəti, eləcə də yay aylarında atıl qalan qazlaşdırma gəmilərinin Misirdə istifadə edilməsi kimi bir sıra enerji layihələri müzakirə olunur. Bu cür əlaqələr Türkiyənin regional enerji mərkəzi olma ambisiyalarına dəstək verir. Tərəflər arasında imzalanan ortaq bəyanatda hər iki ölkənin münasibətləri ticarət və investisiyalar daxil olmaqla hər sahədə gücləndirməyə razılaşdığı vurğulandı.

İki ölkə arasında ticarət və investisiyanın artırılması ilə yanaşı, enerji sahəsində neft, bərpa olunan enerji və təmiz hidrogen layihələrində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi qərara alındı. Bundan əlavə, tərəfdaşlığın iqlim dəyişikliyi, müdafiə, kibertəhlükəsizlik, süni intellekt, kosmos, turizm və səhiyyə kimi sahələrdə də dərinləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bəyanatda həm də regional siyasi məsələlərə toxunulmuşdur. Xüsusilə Qəzzada atəşkəs əldə edilməsinin, humanitar yardımın çatdırılmasının və bölgədə münaqişələrin həlli üçün paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin dövlətinin tanınmasının zəruriliyi vurğulandı. Həmçinin bölgə ölkələrinin ərazi bütövlüyünə dəstək göstərildi və Rusiya-Ukrayna müharibəsi üçün danışıqlara əsaslanan bir həll yolu tapılmasına çağırış edildi.